Horn Etkisi: Olumsuz Özelliğin Gücü

Horn Etkisi

Horn Etkisi, kişinin bir başkasında gördüğü olumsuz bir özellikten dolayı o kişiyle alakalı genel bir olumsuz düşünceye sahip olmasıdır.

Boynuz Etkisi = Horn Etkisi

Boynuz Etkisi olarak da adlandırılan bu düşünce hatasındaki kişiler, başkaları hakkındaki ilk izlenimde edindikleri olumsuz özellikten yola çıkılarak, o kişilerin genel özellikleri aleyhinde olacak şekilde çıkarımlar yapar.

Böylece, kişinin olumsuz olan özelliği, ki bu “olumsuz özellikler kişisel bir bakış açısıyla tanımlanmış” da olabilir, baz alınıp diğer özellikleri olumlu olsa dahi bu özellikleri olumsuz bir şekilde yorumlanır.

Örnek olarak kişinin çok uyumasına bakıp tembel biri olduğu çıkarımı yapılması verilebilir ya da şişman birinin aynı zamanda tembel veya aç gözlü bir insan olduğu çıkarımı buna örnek verilebilir.

Boynuz etkisinin ağında olan kişi, hakkındaki ilk izlenimini olumsuz yaptığı insanın karakterinin yalnızca olumsuz yönlerine konsantre olur. Ayrıca, onlara karşı soğuk davranışlar sergileme ihtimali yüksektir.

Halo etkisinin tam zıttı bir etkidir. Temel olarak iki kavramı anlamak söz konusu olduğunda: Biri birinin olumlu tarafına, diğeri olumsuz tarafına odaklanır.

Adlandırılmalarında ise, kendisinde görüldüğü anda kötü olduğunu anladığımız için şeytan boynuzu ve iyi olduğunu anladığımız melek halesinden faydalanılmıştır;

Horn Etkisi
Horn Etkisi – Halo Etkisi

İkisinin etkisine dair örnek vermek gerekirse: İlk tanıştığınızda çok kibar ve hoş birisinin kısa süre önce bir insanın hayatını kurtardığını söylediğini varsayalım.

Sonrasında da bu kişinin önemli bir şey hakkında size yalan söylediğinin kanıtlanmaya çalışıldığını hayal edin. Onları reddetmek ve olumsuz tepki vermek yerine olumlu bir tepki, yani halo etkisine yöneliriz; başlangıçta onlarla olumlu bir izlenim edindiğiniz için, yalnızca olumlu özelliklerine odaklanırız.

Hatalarını kabul ediyor, affediyor ve yolunuza devam ediyorsunuz. Ancak, diyelim ki onlarla ilk tanıştığınızda korkunç, sinir bozucu ve kaba olduklarını düşündünüz. Ama sonra birinin hayatını kurtardığını televizyonlarda izliyorsunuz.

Ancak horn etkisi nedeniyle, onlara tepkiniz azalsa bile yine de olumsuz olur, çünkü zihninizde kişinin kötü olduğu programlanmıştır. Kuşku duymak daha kolay olmuştur.

Keşfi ve Deneyi

İlk olarak Psikolog Edward L. Thorndike tarafından keşfedilen fenomen daha sonraları Michigan Üniversitesi’nden araştırmacılar Nisbett ve Wilson tarafından incelendi. Araştırmacılar bir öğrenci topluluğunu iki gruba ayırdı. 

Ardından, her gruba aynı profesörün farklı bir videosunu gösterdiler. Bir videoda profesör oldukça kibar, diğerinde ise kaba ve otoriter görünüyordu.

İncelemeden sonra araştırmacılar, öğrencilerden profesörü tarif etmeleri istedi. 

İlginç bir şekilde, profesörün kibar videosunu izleyen öğrenciler onu çekici ve iyi bir adam olarak tanımladı. Ancak diğer grup, profesörün hoş olmayan, kötü bir görünüme sahip olduğunu söyledi.

Horn Etkisi: Özet

Horn Etkisi Nedir?

Bir başkasında görülen tek bir olumsuz özellikten yola çıkıp o kişiyle alakalı genel bir olumsuzluk hissine bürünmeye neden olan bir bilişsel ön yargı biçimidir.

Bu ilginç deney, başka bir kişiyi algılayışınızın muhakemenizi beklenmedik bir düzeyde nasıl etkilediğini gösteriyor. Boynuz etkisiyle ilgili bir başka ilginç şey de, birine bir özellik atfettiğinizde, onlarla ilgili fikrinizi değiştirmenin çok zor olmasıdır. 

Birisi hakkında ilk fark ettiğimiz şeyler, yani ilk izlenimimiz olumluysa, tüm olumsuz yönlerini görmezden gelmek daha kolaydır. Olumsuzsa da tam tersi durum geçerlidir.

Paylaşmak isterseniz;

Horn Etkisi: Olumsuz Özelliğin Gücü” için bir yorum

Bir Cevap Yazın