Düşünce Hataları

Aşırı Basitleştirme Yanılgısı Nedir?

Aşırı basitleştirme yanılgısı, bir faktörün, belirli bir sorunun arkasındaki doğrudan nedenin, söz konusu sorundan önce ortaya çıkması nedeniyle olduğu varsayımı olarak tanımlanabilir.

Tek bir neden yanılgısı olarak da bilinen bu yanılgı, bir şeye sebep olduğu düşünülen nedenin, aşırı bir şekilde basitleştirilmesiyle sonuçlanır.

Aşırı Basitleştirme Yanılgısı

Bu mantıksal yanlışlığın en belirgin özelliği, neden olarak gösterilen şeyin gerçekten de nedenlerden biri olmasına rağmen yine de tek bir nedenmiş gibi görülmesidir.

Genellikle çeşitli sorunlara neden olan birden fazla neden vardır. Basitleştirmek gerekirse, tek bir nedenin yanılgısı şunu ifade eden bir yanılgıdır: Y yapıldı sonra X oldu, bu nedenle Y ve yalnızca Y, X’in olma nedenidir.

Aşırı basitleştirme ile alakalı en bilindik örneklerden biri Prag’da yaşanan defenestrasyon (birini pencereden atarak öldürmeye çalışmak) olayıdır.

Kral yandaşı olan Katolik bir milletvekili ve yardımcısı olan bir kişi, Protestanlar tarafından Prag Kalesi’nin 20 metre yükseklikteki pencerelerinden aşağıya atıldı. Ölmesi beklenen bu adamlar 20 metre yükseklikten yere düşüp şans eseri sağ kurtuldu. Katoliklerin olaya getirdiği açıklama ise yazımızın konusunu özetler nitelikte.

Bu iki adamın melekler tarafından düşüşlerinin yavaşlatılarak Tanrı tarafından kurtarılmış olduğunu düşünen Kataliklere nazaran defenestrasyona uğrayan bu iki adamın kalmalarının gerçek sebebi, pencerelerin altında buluna gübre yığınının üstüne düşmüş olmalarıydı.

Prag’da pencereden atma olarak bilinen bu olay, nedenleri aşırı basitleştirme sonucu olayların nedeni olarak görülebilecek şeylerin uç noktalarını da göstermektedir.

Bu yanlışlıkla ilgili bazı önemli sorunlar, gerçek analitik düşünceye yer bırakmamasıdır. Bir unsurun bir sonucun nedeni olup olmadığını doğru bir şekilde belirlemek yerine, bu yanlışlık, kolay olana sığınarak insanların yanlış sonuçlara başvurmalarına izin verir. 

Tanrı böyle yaratmış deyip Newton’un teorilerini keşfetmediğini düşününce olayın vehameti daha da anlaşılabilir. Herhangi bir şeyin nedeninin aşırı basitleşirilmesi tipik olarak sayısız yanlış iddia ve suçlamaya yol açar. Bir dizi olayın doğrudan nedensellik göstergesi olduğu durumlar olsa da, bu geçerli mutlak bir kural değildir. Nedenleri gözden geçirmek için filozofvari bir kuşkuculuğa gerek yok…

Kaynak ve detaylı bilgi için;

https://rampages.us/ciaochamomile/2015/09/15/fallacy-of-a-single-cause-definition/

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu