Tarih

Anitta Yazıtları: Hititçe Çivi Yazısı

Şimdiye kadarki bulunan en eski Hitit dilinde yazılmış olan yazı, Anitta yazıtları olarak adlandırılan ve tabletlere yazılmış metinlerdir. bu yazıtlar, bilinen en eski tarihi metin ve Hitit dilinde yazılmış en eski çivi yazısı olmasının yanı sıra, Hint-Avrupa dil ailesinin keşfedilmiş ilk yazılı metni olma özelliğini de göstermektedir. 

Anitta Yazıtları ve Dönem Olayları

Anitta, Pithana’nın oğlu ve Kuşşara şehrinin kralıdır. Hattiler ve Erken Hitit dönemlerinde adı geçen Kussara Krallığı’nın merkezi olan bu şehrin yeri tam olarak belirlenememiştir. Kimi arkeologlar Kuşşara şehrinin konumu için Kayseri Kültepe/Kaniş olduğunu belirtiyor, kimisi Tuz Gölü’nün doğusunda Aksaray sınırları içindeki Acemhöyük olduğunu belirtiyor. Keza daha güneyde Torosların eteklerinde bulunduğunu söyleyen arkeologlar olduğu gibi Afyon Sandıklı’da bulunan Kusura adlı bir yerleşmede olduğunu düşünenler de var. Görüleceği şehrin yeri hakkında kesin bir bilgi yoktur.

Hatti döneminin en önemli krallarından birisi olan Anitta, M.Ö. 18. yüzyılın ortalarında yaşamıştır. Gelelim metinlerin dayanağını oluşturan olaylara;

Anitta, saltanatının başında Hatti kralı Piyusti‘ye karşı önemli bir zafer kazanır. Salampa kentinde olan ikinci bir savaşta da Piyusti’ye karşı ikinci bir zafer daha kazanır. Daha sonra, Anitta dikkatini güneye çevirir ve iki seferde Salatiwara şehrini yener. Anitta, seferlerinin son aşamasında önemli Purushanda şehrine karşı yürür ve kral, savaş teklif etmeden teslim olur.

Günümüzde ülkemiz sınırlarındaki Boğazköy’de bulunan ve Hitit dilinde bilinen en eski metninde Anitta, babası olan Pithana’nın Neşa‘yı (Kültepe) fethetmesini ve bu olayın Kuşşara için önemini anlatmıştır. Anitta hükümdarlığında, Hatti kralı Piyusti’yi yenerek, gelecekte Hititlerin başkenti olacak olan Hattuşaş’ı ele geçirmiştir, şehri tamamen yok etmiş ve lanetlemiştir.

Güney Surlarının ve Tapınak Kalıntılarının Bulunduğu Hattuşa Şehri

Tabletteki yazılarda, Harkiuna, Ullamma ve Tenenda adlı şehirleri de hükümdarlığı süresince fethettiğini belirtmiştir. Anitta ismi, Kültepe’de bulunan kilden yapılmış bir çok tablette ve önemli bir keşif olan hançerde babası Pithana ile birlikte geçer.

Anitta Yazıtları: Bahsi Geçen Hançer

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu