Sağlıklı Uyku için 13 İpucu

Sağlıklı bir uyku, yaşam kalitesini artıran ve genel sağlık durumunu iyileştiren hayati bir öneme sahiptir. İyi bir uyku düzeni, fiziksel ve zihinsel performansı artırırken, yaşlanma sürecini yavaşlatır ve pek çok hastalığın önlenmesine yardımcı olur. Bu nedenle, sağlıklı uyku alışkanlıkları edinmek herkes için büyük önem taşır. Bunun için tavsiye edilen 13 maddeyi sizler için derledik:

⭐ Bir uyku planına bağlı kalın: Her gün aynı saatte yatağa girin ve aynı saatte uyanın. Alışkanlık yaratırken insanlar uyku kalıplarındaki değişikliklere uyum sağlamakta güçlük çekerler. Bu nedenle izinli günlerinizde ya da hafta sonları geç saatlere kadar uyumak bu alışkanlığı baltaladığı gibi, hafta içinden kalma uyku eksikliğinizi de telafi etmez. Bu durum pazartesi sabahları erken kalkmayı güçleştirdiğinden pazartesilerden nefret etmenize sebep olmaktadır. Bu alışkanlığı edinmek için yatma saatiniz için çalar saat kurun. Genellikle uyanma saati için çalar saat kurarız ama bunu yatma saati için yapmayı düşünmeyiz. Bu on iki ipucundan sadece biri aklınızda kalacaksa o ipucu bu olsun.

⭐ Egzersiz saatiniz uyku saatinize yakın olmasın: Egzersiz oldukça faydalıdır, ancak uyku saatinize yakın saatlerde yapmamak şartıyla. Egzersizlerinizi mümkünse yatma saatinize yakın saatlerde yapmayın. Spor rutininiz aksadıysa bunu telafi etmek adına yatma saatinizden en az 2-3 saat öncesindeyse yapın, yoksa yapmayın. Vücudunuz dinlenme moduna geçerken onu aktifleştirmek uykunuzu kaçırabilir.

⭐ Kafein: Kahve, kola, bazı çaylar ve çikolata gibi gıdalar uyarıcı bir madde olan kafein içermektedir. Kafeinin etkisinin tamamen geçmesi 8 saati bulabildiğinden mümkünse bunları uyku saatinizi aşacak şekilde tüketmeyin. Zira akşamüstü içeceğiniz bir fincan kahve gece uykuya dalmanızı güçleştirebilir.

⭐ Nikotin bağımlılığı: Nikotin, sigara içenlerin genellikle çok hafif uyumalarına neden olan bir uyarıcıdır. Buna ek olarak, sigara içenler nikotin yoksunluğu nedeniyle genellikle sabahları erken uyanırlar.

⭐ Alkollü içecekler: Yatmadan önce bir kadeh içki içmek gevşemenize yardımcı olabilir ama ağır alkol tüketimi REM uykunuzdan çalarak sizi uykumun daha hafif evrelerinde tutacaktır. Ağır alkol tüketimi ayrıca gece solunum sıkıntısına da neden olabilir Gecenin bir yarısı alkolün etkisi geçince uyanmanız da çok olasıdır. Alkol tüketmek istiyorsanız bunu olabildiğince erken saatlerde yapın.

⭐ Geç saatlerde yemek içmek: Geç saatlerde fazla yiyip içmekten kaçının. Hafif bir atıştırmalıkta sıkıntı olmaz ama büyük bir öğün hazımsızlığa neden olur, bu da uykunuzu zedeler. Gece çok fazla sıvı tüketmek de tuvalet ihtiyacı yüzünden sık sık uyanmanıza neden olabilir.

⭐ İlaç kullanımı: Mümkünse uykunuzu geciktiren ya da bozan ilaçlardan uzak durun. Yaygın olarak reçete edilen bazı kalp, tansiyon ve astım ilaçları ve reçetesiz satılan veya bitki özlü öksürük, soğuk algınlığı ve alerji ilaçları da uyku düzeninizi bozabilir. Uyumakta sorun yaşıyorsanız doktorunuza ya da eczacınıza, aldığınız ilaçların uykusuzluğa neden olup olmadığını sorabilir ve o ilaçları günün başka bir saatinde veya akşam erken saatte almanızın mümkün olup olmadığını danışabilirsiniz.

⭐ Kerahat uykusu: İkindi vakitlerini kapsayan kerahat saatlerinde, özellikle saat 15.00’ten sonra şekerleme yapmayın. Kısa şekerlemeler eksik uykunuzu telafi edebilir ancak gece uykuya dalmanızı güçleştirir.

⭐ Yatmadan önce gevşeyin: Gününüzü gevşemeye zaman kalmayacak şekilde aşırı doldurmayın. Okumak, müzik dinlemek gibi gevşetici bir etkinlik yatma zamanı ritüelinizin bir parçası olmalıdır.

⭐ Yatmadan önce sıcak bir duş alın: Banyodan çıktıktan sonra vücut ısınızda gerçekleşecek olan düşüş, uykunuzun gelmesine yardımcı olabilir. Banyo yapmak gevşemenizi ve yavaşlamanızı sağlayarak uykuya daha hazır olmanıza yardım edebilir.

⭐ Yatak odası ortamı: Yatak odanızı rahatsız edici seslerden ve parlak ışıklar yayıp göz yoran cihazlardan arındırın. Yastık ve yatak tercihlerinizin uyku kalitenizi aşağıya çekmesine izin vermeyin. Yatak odanızı yüksek ortam ısısı olmayacak şekilde muhafaza edip mümkünse serin tutun. Zira oda sıcaklığı serin olarak ifade edilebilecek kadar düşük olduğunda daha iyi uyursunuz. Yatak odasındaki televizyon, cep telefonu ve bilgisayar dikkatinizi dağıtıp sizi ihtiyaç duyduğunuz uykudan mahrum bırakabilir. Rahat bir yatak ve yastık iyi bir gece uykusunu destekleyebilir. Genellikle uykusuzluk çeken bireylerin gözü saatte olur. Saati görmeyeceğiniz şekilde çevirirseniz uykuya dalmaya çalışırken zaman konusunda endişelenmezsiniz.

⭐ Doğru miktarda ve doğru şekilde güneş ışığı alın: Gün ışığı günlük uyku kalıplarını düzenlemede kilit önem taşır. Her gün en az 30 dakika doğal gün ışığına çıkmaya çalışın. Mümkünse sabahları güneşle uyanın veya çok parlak ışıklar kullanın. Uyku uzmanları uykuya dalma sorunu yaşıyorsanız en az bir saat sabah güneşi almanızı ve yatma saatinden önce de ışıkları kısmanızı öneriyorlar.

⭐ Yatakta uyanık yatmayın: 20 dakikanın sonunda hala uyanıksanız ve endişelenmeye veya kaygılanmaya başladığınızı hissediyorsanız kalkın ve uykunuz gelene kadar sizi gevşetecek aktivitelerle meşgul olun. Uyuyamama kaygısı uykuya dalmanızı güçleştirebilir.

Sonuç olarak, sağlıklı uyku alışkanlıkları edinmek ve uygulamak, yaşam kalitenizi önemli ölçüde artırır ve sizin için sayısız fayda sağlar. Sağlıklı uyku için yukarıdaki ipuçlarından faydalanarak, daha iyi bir uyku düzeni kurabilir, enerji seviyelerinizi yükseltebilir, genel sağlığınızı koruyabilir ve daha mutlu, başarılı bir yaşam sürdürebilirsiniz.

Unutmayın, sağlıklı bir uyku düzeni, sadece bir gece değil, yaşamınızın her döneminde önem taşır. Bu nedenle, bu ipuçlarını düzenli olarak uygulayarak, uyku kalitenizi sürekli olarak geliştirmeye özen gösterin. Sağlıklı ve huzurlu uykular!

Kaynak: “Niçin Uyuruz?” Matthew Walker

The post Sağlıklı Uyku için İpuçları appeared first on Drippingain.

İngilizcesi ile “Eye floaters” olarak adlandırılan bu uçuşan cisimler, vitrelerin içinde bulunan küçük birikintilerdir ve tanımı itibariyle görme alanında beliren küçük, uçuşan noktalar olarak tanımlanabilirler.

Özellikle havuzdan çıkınca, mavi renkli düz bir zemine, boş bir duvara, mavi bir gökyüzüne veya beyaz bir kağıt parçası gibi parlak şeylere bakıldığında görülebilir hale gelirler. Bunlar hayatın cevapsız kalmış soruları gibi gelebilir. Ancak genellikle görme yeteneğini olumsuz yönde bir etkisi olmaz. Eğer oluyorsa en yakın doktora başvurmakta fayda var.

İşin tıbbi boyutundan ziyade, öylesine, benim durumumda olup da cevabını arayan ama bulamayanlar için bu yazıyı yazmaktayım. Anılarımda yer edinmiş ve Zeigarnik etkisinden olsa gerek bir türlü unutamadım.

Vakti zamanında lisede öğrenciyken ve Facebook henüz çıkmışken “yıllar süren gizem sonrası mutlu son” yorumuyla paylaşan arkadaşımın paylaşımıyla bu içeriğin cevabını tesadüfen de olsa nihayet buldum.

Vitre Nedenleri

Bu olayın görülme sebebi ise gözün içindeki sıvıda bulunan ve yaş ilerledikçe sayısı artan fibrillerin, gözün hareket etmesinden mütevellit hareket eden sıvı ile birlikte akıyor, uçuşuyor gibi görünmesidir.

İşin daha da ilginç yanı, akıyor, uçuşuyor gibi gördüğümüz fibrillerin aslında mikroskobik yapıda olmasıdır. Aslında çıplak gözle göz sıvısına çıkarıp baktığımızda bunları görmemiz mümkün değil. Ancak, bu cisimlerin retinaya çok yakın olup gölgelerinin retinaya düşmesi nedeniyle bu cisimlerin görülmesi, daha doğru ifadeyle algılanması mümkün oluyor.

Çoğu uçuşan cisim, yani vitreler, gözünüzün vitrözünün bir parçası olan bir tür protein olan küçük kollajen lekelerinden oluşur. Vitröz, gözünüzün arkasındaki jel benzeri bir maddedir. Yaşlandıkça (genellikle 50 ila 75 arasında), vitrözü oluşturan lifler küçük parçalar halinde küçülür ve bu da gözlerinize gölge düşürür. Çoğu zaman bu zararsızdır. Bununla birlikte, herhangi bir olumsuz etkisi oluyorsa doktora gidilmesi tavsiye edilir.

The post Vitre: Gözdeki Uçuşan Şeyler appeared first on Drippingain.

Paris Sendromu ve Umduğunu Bulamama

Hindistan sendromunda batılı turistlerin yaşadığı travmalara çok benzemese de ona yakın sayılabilecek bu sendrom doğulu turistlerin batı ziyaretlerinde; farklı bir kültür şokuyla karşılaşmanın yaşanmasıyla ortak bir nokta barındırıyor.

Her ne kadar popüler ve sevilen şehirlerden olsa da dünyadaki pek çok şehir sosyal medyadan olsun, TV’lerden olsun çok sevilen şehirlerle alakalı olumsuz özellikleriyle de nem yapabilmektedir.

Haliyle üç aşağı beş yukarı, bazı kişiler -özellikle de Japon turistler- bu deneyimleri çoğu kimselerin yapabildiği kadar kolay bir şekilde başından savamaz. İşte cüzi sayılarda da olsa Japon turistler bu durumdan oldukça kötü etkileniyorlar ve sendromun etkisinde kalıyorlar veya böyle bir sendromun ortaya çıkmasına aracı oluyorlar.

Peki Neden Japon Tursitler?

Fransız psikiyatri dergisi Nervure, Turistlerin -bilhassa Japonların- Paris’in aşk, moda ve göz alıcı insanlar şehri olarak aşırı romantik beklentilerinin, şehri tanımayla edindikleri intiba arasındaki uyumsuzluktan etkilenerek yaşadıkları hayal kırıklığını aktarıyor.

Paris, Japonya’nın Fransızlarla ilgili olan şeylere olan hayranlığı nedeniyle popüler bir turizm merkezidir. Özellikle de Tokyo gibi Japon şehirleri bu hayranlıktan fazlasıyla nasibini almıştır. Şehir, Fransız pastaneleri ve Chanel ve Louis Vuitton gibi lüks Fransız moda mağazaları ile doludur.

Kendi ülkelerinde deneyimledikleri Fransız kültürü ile içlerinde onulmaz bir Paris sevdası oluşan Japonların bizzat Paris’e gidince yaşadıkları hayal kırıklığını tahayyül edebilirsiniz. Kendi topraklarında var ettiği Paris yaşamının büyüsüyle her yıl yaklaşık altı milyon Japon’un Fransa’yı ziyaret ediyor. Ehh bizzat Paris’te Paris’i tecrübe edemeyince yaşanan hayal kırıklığı da haliyle böylesi bir sendromun doğmasına sebep olmuş.

Japon popüler kültüründe Paris, Amelie gibi romantik filmlerle ilişkilendirilir ve masalların, arnavut kaldırımlı sokaklar onlara çok romantik hatıralar barındırır.

Gittiklerin yüzleştikleri kaba davranışlar, kafa karıştırıcı toplu taşıma araçları v.b. pek çok şeyle modern Paris kentinin gerçekliğini kavramalarıyla, bazı turistler beklentilerinin altüst olmasıyla baş edemiyor.

Dahası, bu hayal kırıklıkları tükenmişlik, dil engelleri, vatan hasreti ve kültür şoku ile birleştiğinde ciddi psikolojik sıkıntılara neden olabilmektedir.

Paris’teki Japon büyükelçiliği sırf bu nedenler yılda 20 kadar turisti ülkesine geri gönderiyor. Elbette, bir salgından bahsetmiyoruz. Bu sayı oranlandığında Japonya’dan Işıklar Şehri’ne yolculuk yapan yıllık bir milyon insanın yalnızca %0,002’sine tekamül ediyor. Ve bu kişiler şoktan kurtulmaları için bir doktor veya hemşire ile eve gönderiliyorlar.

Paris Sendromunun Belirtileri

Olur da bir gün yolunuz düşerse Japon turistlerin yaşadığı bir hayal kırıklığını hissedebilir miyim diye kendinize sorabilirsiniz. Bu sendromu yaşayan Japonlarda birtakım belirtiler görülmekte. Bunları kıyas yaparak yaşadıklarınız hakkında çıkarımda bulunabilirsiniz.

Sendromun tıbbi belirtilerinden bahsedecek olursak eğer, hastalar aşağıdaki psikiyatrik semptomları yaşayacaklardır.;

• baş dönmesi
• taşikardi
• terleme
• kusma
• halüsinasyonlar
• zulüm duyguları
• derealizasyon
• duyarsızlaşma

Fransız-Japon psikiyatrist Hiroaki Ota, bu geçici psikolojik bozukluğu tanımlamak için ilk kez 1986’da ‘Paris Sendromu‘ terimini kullandı. Daha sonra Hôtel-Dieu de Paris hastanesinden Youcef Mahmoudia’nın çalışması, bunun aslında psikopatolojinin bir tezahürü olduğunu buldu.

Tıp jargonundan çıkarsak eğer, Paris Sendromu, şiddetli bir kültür şoku veya ev hasreti olarak düşünülebilir. Halihazırda sendromun gerçek olup olmadığı tartışmalıdır. Durumun varlığıyla ilgili genel bilgi, kesinlikle acil tıbbi veya sosyal sorunlardan ziyade sessiz bir haber olarak değerlendirilmelidir.

Bununla birlikte, Paris’teki Japon Büyükelçiliği, semptomlarından muzdarip ve potansiyel olarak ülkesine geri gönderilmeye ihtiyaç duyan vatandaşlarından herhangi biri için 7/24 acil yardım hattı işletmeye devam ediyor.

The post Paris Sendromu Nedir? appeared first on Drippingain.

Stendhal Sendromunun Ortaya Çıkışı

1817 yılına gelindiğinde Marie-Henri Beyle adlı, Stendhal takma adını kullanarak yazan Fransız bir yazar, Floransa’daki eşsiz gördüğü Santa Croce Bazilikası‘nı ziyaret etme deneyimini anlattı. Stendhal, kendisini çevreleyen yoğun güzellik ve zengin tarih karşısında apışıp kaldığını belirtmiş ve heyecandan geçişini, o esnada tecrübe ettiği ruhsal ve fiziksel hislerini anlatmıştır.

Aynı zamanda Machiavelli, Michelangelo ve Galileo‘nun defnedildiği yer olan Santa Croce Bazilikası, Stendhal’i ziyadesiyle etkilemiştir. Orada gördüğü Giotto’nun freskleri onda anlatılması güç bir duygu yoğunluğu hissettirmiş.

Yazar devamında bu etkinin sadece hislerde kalmayıp ayriyeten fiziksel olarak devam ettiğini ve yaşadığı kalp çarpıntısını ve tüm vücudunu saran bir titremeden de bahseder.

Yaklaşık yüzyıldan fazla bir süre sonra, Floransa ziyaretçileri Stendhal’in yaşadıklarına benzer semptomlardan muzdarip olmaya devam etti. 1979’da Floransa’daki Santa Maria Nuova Hastanesinde Psikiyatri Şefi olarak çalışan Psikolog Dr. Graziella Magherini, Floransa’da sanat eserlerine baktıktan sonra hastaneye kaldırılan onlarca turisti gözlemlemesiyle birlikte bu durumu tanımlamak için Stendhal Sendromu terimini ortaya attı. 

1989 yılında “La Sindrome di Stendhal” Türkçesiyle “Stendhal Sendromu” adında bir kitap yayınlayan Magherini, bu sendroma yakalanan turistlerin ünlü sanat eserlerini gördükten sonra

• Anksiyete
• Baygınlık
• Panik atak
• Halüsinasyonlar ve hatta psikotik ataklar dahil bir dizi semptom geliştirdiğini gözlemledi.

Psikosomatik bir bozukluk olan ve Florensa Sendromu olarak da bilinen Stendhal Sendromunda, birisi duygusal olarak derinden bağ kurduğu sanat eserine bakarken yukarıda bahsi geçen durumlar görülür.

Neden “Florensa” Sendromu

Bu vakalar tabii ki de sadece Florensa’da görülmemektedir. Bazı Stendhal Sendromu vakaları, çarpıcı sanat eserleri olan başka İtalyan şehirlerinde de gözlemlenmiştir. Ancak Magherini, Floransa’nın yüzeysel olarak güzel ve tanınabilir olmasının yanısıra, daha karanlık, rahatsız edici ve zengin detaylar içeren Rönesans sanatına sahip olması bakımından bu ismi uygun gördüğünü söylüyor. 

Sabahattin Ali’nin unutulmaz eseri Kürk Mantolu Madonna’da Raif Efendi’nin tabloya dalıp gitmesi veya gördüğü bir resme aşık olan genç bir adamın öyküsünü anlatan efsanevi Türk filmi “Sevmek Zamanı” bu sendroma birebir olmasa da yakışan kültürümüzden örnekler olarak verilebilir.

Genel olarak bu sendromdan muzdarip olanlar, 25 ile 40 yaşları arasındaki seyahat etmeyi seven ve yalnız yaşayan bireylerden oluşuyor. Ayrıca, Magherini, sanatın hassas izleyicilerde bilinçaltı duyguları ve anıları kışkırtabileceğini belirtiyor. 

Magherini, sendromun gözlendiği kişilere reçete olarak birkaç gün dinlenmelerini öneriyor. İtalya’yı terk edip normal hayatlarına döndükten sonra hastalar genellikle tamamen iyileştiği gözlenmekteymiş.

Bu garip sendrom pek çok filme de rol model olmuştur. 1996 yapımı İtalyan bir korku filmi olan “La Sindrome Di Stendhal“, Türkçesiyle “Stendhal Sendromu” bunlardan en bilineni. İzleyecek olanlara şimdiden keyifli seyirler diliyorum.

The post Stendhal Sendromu: Sanat Zehirlenmesi appeared first on Drippingain.

Rehinenin veya rehinelerin kendisini rehin alan kişi veya kişilerle birlikte geçirilen süre boyunca gelişen diyalog sürecinde, suçlulara karşı duygusal anlamda sempati ve empati kurmasına denilen Stocholm sendromunun tam zıddı bir özellik gösterir.

Londra Sendromunun Ortaya Çıkışı

30 Nisan 1980’de altı silahlı adam Londra’daki İran Büyükelçiliğini ele geçirdi ve 5 kişiyi serbest bıraktıktan sonra, ikisini öldürdükleri 21 kişiyi rehin aldı. 

Silahlı kişiler, 1979’da iktidara gelen dini lider Ayetullah Humeyni‘ye muhalif İranlı muhalif bir gruba mensuptu. Kuşatma sahnesinin yakınında Humeyni taraftarları bir protesto ile görüşlerini duyurdular.

Yetkililerden İran’da hapsedilen 91 siyasi mahkumun serbest bırakılmasını istedikleri gibi kendilerini ve rehineleri Birleşik Krallık’tan çıkaracak bir de uçak talep etmişlerdi.

Altı günlük dramatik kuşatma, seçkin İngiliz SAS birliklerinin kalan 19 rehineyi kurtarmak için binaya baskın yapmasıyla sona erdi. Silahlı adamlardan beşi öldürüldü.

Sendromun adını alması da Londra’daki İran Büyükelçiliğine yapılan saldırıdaki detaylarda gizli; Abbas Lavasani adında rehinelerden biri baskın yapan bu suçlularla pek işbirliğine yanaşmıyor, onlara zorluk çıkartıyor, atışıp duruyor ve sürekli tartışıyordu. 

Yetmiyor, dahasını da yapıyordu. Lavasani ile kendisini kaçıranlar arasında tabiri caizse aksiyon filmini aratmayan sahneler yaşıyor; itaatkar olmadığı gibi kendilerini rehine alan gruptan bazı kişilere saldırıp silahını almaya çalışmaktan tutun da çeşitli kavgalara girişiyor. Bu kavgalardan birinde bir anda yere yatırılıp ölümle tehdit ediliyor.

Lavasani’nin kavgacı tavrını bu olaylarda dindirmiyor. Üstelik Lavasani’nin bu davranışları odadaki gerilimi artırdığı için diğer tutsakları daha da korkuttu. Altı gün süren müzakerelerin ardından failler istediklerini elde edemeyip hayal kırıklığına uğradı ve bunu da hıncını tabiri caizse kendileriyle sürekli tartışan Lavasani’yi öldürerek çıkardılar. 

Onu öldürdükten sonra da cesedini elçilikten dışarı attılar. Bu olay tabiri caizse bardağı taşıran son damla oldu.

Kuşatmanın altıncı gününde, silahlı adamların İranlı basın ataşesi Abbas Lavasani’yi vurarak cesedini binanın dışına atmasının ardından, İçişleri Bakanı William Whitelaw SAS’a saldırmasını emretti ve böylece failler etkisiz hale getirildiler.

İlk olarak Abbas Lavasani ve beraberindeki bir kişinin öldürüldüğü, 5 kişinin serbest bırakılıp 21 kişinin rehin alındığı Londra’daki İran büyükelçiliğine yapılan silahlı saldırı sonucu ortaya çıkmıştır. Rehinelerin kendilerini esir alan kişilere karşı gösterdiği kavgacı tutumu tanımlamak kullanılır.

Kaynak ve detaylı bilgi için;

https://www.alleydog.com/glossary/definition.php?term=London+Syndrome

The post Londra Sendromu Nedir? appeared first on Drippingain.

Hindistan Sendromu ve Çıkış Noktası

Tanımın kendisi, Regis Airault adında Mumbai‘deki Fransız Konsolosluğu‘nda görevli eski bir psikiyatristten geliyor. Bu sendromla ilgili deneyimlerini “Fous de l’Inde”, Türkçesiyle; “Hindistan’daki Çılgınlık” olarak adlandırabileceğimiz bir kitapta hayat buluyor.

Hindistan Sendromu görülen insanlar, insanüstü güçlere sahip olduklarını sanma veya bir azizin yaşadığını iddia ettiği reankarnasyon sanrılarına benzer şeyler yaşadıklarını iddia ederler. Bazıları “Kalp Gözlerini” açtıklarını veya reankarne olduklarını ve geçmiş yaşamları hakkında hatıralarını anımsayabildiklerini iddia etmektedirler.

Hindistan Sendromuna yenik düşenler genellikle çeşitli ruhani arayışlarda olup uzun yolculuklara çıkan kişilerdir. Sert yoga antremanları, dingin bölgelere yapılan adanmış ziyaretler, fiziksel olarak oldukça zorlayıcı olan meditasyon seansları, uyuşturucu içeriği olan çeşitli ilaçlar ve bölge insanının davranışları gibi kültür şokunun çarpıcı bir karışımı neticesinde genellikle zihinsel bir çöküş gözlemlenir.

Oysa, Hindistan günümüzde gelişen bir küresel süper güç, yoksulluğun merkez konumunda olan ülkelerinden birisidir. Yine de çoğu kişi onu yoga ve meditasyonun doğum yeri olarak düşündüğü için batı ülkelerinden farklı bir konumda görüyor.

Bazıları, kendilerini adayan, günlerce aç susuz meditasyon yapması nedeniyle özel güçlerin ilham olduğu düşünülen insanların varlığına inanırken, bazıları da vücut ısılarıyla devasa kar yığınlarını eritebilen, veyahut kor halindeki kömür üstünde yürüdüğü anlatılan insanları duymaları nedeniyle kendilerinin de olağanüstü güçlere erişebileceğine inanıyor.

Bu sonuçsuz süper insan olma arayışı, kültür şoku, duygusal izolasyon, yasa dışı uyuşturucular ve katı meditasyonun fiziksel bedeli ile birlikte Batılı arayışçıların akıllarını kaybetmeleri gözlemlenebilir.

“Peki başka şehir veya ülke adlarından olan sendrom var mı?” diye sorarsanız eğer, değişik şehir adlarında adlandırılmış bazı sendromlar var. Örneğin; Stocholm sendromu, Londra sendromu gibi sendromlar benim ilk aklıma gelenler. Japonların yaşadığı Paris sendromu buna yakın olsa da çeşitli doğu ülkelerinden insanların Batı ülkelerine yaşadığı rahatsızlık örneklendirilebilir.

The post Hindistan Sendromu Nedir? appeared first on Drippingain.

Stockholm Sendromunun Ortaya Çıkışı

Celladına aşık olma gibi olan bu psikolojik bağ, çeşitli zaman dilimlerinde esaret benzeri yollarla gelişir. Hastalık ilk defa Psikiyatr Bejerot tarafından tanımlanmıştır. Böylesi durumları tecrübe eden mağdurlardan beklenebilecek tepkilerin korku, dehşet ve küçümseme gibi şeyler olması beklenirken bu sendromun ağına düşen rehineler veya taciz mağdurları tutsaklarına karşı sempatik duygular beslerler.

Stockholm sendromu psikolojik bir tepkidir; rehine-rehineler, kendilerini esir alan kişi-kişilerle olumlu bir bağ kurduklarında ortaya çıkar. 

Zamanla bazı kurbanlar, onları esir alanlara karşı olumlu hisler edinmeye başlar. Öyle ki ortak hedefleri ve nedenleri paylaşıyormuş gibi hissetmeye bile başlayıp iş birliği yapabilirler. Bu bakımdan Londra sendromunun tam tersi bir özellik göstermektedir.

Pek çok psikolog, Stockholm sendromunun görülmesini bir başa çıkma mekanizması veya mağdurların korkunç bir durumun travmasıyla başa çıkmalarına yardımcı olmanın bir yolu olarak görmektedir.

Stockholm Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Sendromla alakalı en bilindik belirtiler aşağıda derlenmiştir:

1. Mağdur, kendisini esir tutan veya taciz eden kişiye karşı olumlu duygular geliştirir.
2. Kurban, polise, otorite figürlerine ya da onu esir alan kişiden kurtulmalarına yardım etmeye çalışan herhangi birine karşı olumsuz duygular besler. Hatta esir alan kişiye karşı işbirliği yapmayı bile reddetme aylemi gösterirler.
3. Kurban, onu esir alan kişinin insanlığını algılamaya ve aynı hedeflere ve değerlere sahip olduklarına inanmaya başlar.

Stocholm Sendromunun Ardındaki Hikaye

Stockholm sendromu olarak bilinen olayların benzerleri muhtemelen tarihte pek çok defa gözlenmiştir. Ancak, bu tepkinin adı 1973 yılında gerçekleşen olaya kadar hiç bu kadar tanınmamıştı.

Filmlere ilham olan bu hadise, 23 Ağustos 1973 sabahı, hapisten kaçan bir mahkumun İsveç’in Stockholm kentindeki lüks Norrmalmstorg meydanındaki hareketli bir banka olan Sveriges Kreditbanken‘e girmesiyle başladı. 

Jan-Erik Olsson adındaki bu mahkum kollarında taşıdığı katlanmış ceketinin altından dolu bir hafif makineli tüfeği çıkarıp sesini de bir Amerikalı gibi yapıp “The party is just begun!” Türkçesiyle; “Parti daha yeni başladı!” şeklinde naralar atarak havaya ateş açtı. Bir polis memurunu yaralayan hırsız, dört banka çalışanını da rehin aldı. 

Kasa hırsızlığı nedeniyle çarptırılmış olduğu 3 yıllık hapis cezasının ardından hapishaneden kaçan Olsson, rehineler karşılığında 700.000 $ civarında para, bir kaçış arabası ve silahlı soygun ile 1966’da bir polis memurunun öldürülmesine yardımcı olmaktan hapis cezasına çarptırılan Clark Olofsson‘un serbest bırakılmasını talep etti. 

Rehinelerin sağlığını düşünen polis birkaç saat içinde Olsson’un mahkum arkadaşı Olofsson’u, fidyeyi ve hatta dolu bir benzin deposu olan mavi bir Ford Mustang’i teslim etti. Ancak yetkililer, soyguncuların rehinelerle birlikte ayrılma talebini reddetti.

Gelişmekte olan drama İsveç’teki televizyon ekranlarında da boy boy yayınlandığ gibi dünya çapında da manşetlerdeki yerini aldı. Halk, bir Kurtuluş Ordusu bandosunun dinsel melodilerinden oluşan bir konserden tutun da suçluları itaat ettirmeye kadar bir sürü kızgın arı göndermeye varıncaya kadar tavsiyelerle polis merkezini baskı altına almaya çalıştı.

Tutsakların Tepkisi ve Stockholm Sendromunun Ortaya Çıkışı

Sıkışık bir banka kasasında saklanan tutsaklar, kaçıranlarla kısa sürede garip bir bağ kurdular. Olsson, rehinelerden biri olan Kristin Enmark‘ı kötü bir rüya gördüğünde sakinleştirdi. Ayrıca ona hatıra olarak da silahından bir kurşun verdi. Dahası, ailesine telefonla ulaşamayan tutsak Birgitta Lundblad‘ı teselli edip gönlünü ferah tutmasını tembihledikten sonra ona “Denemekten vazgeçmeyin, illaki ulaşacaksınız”  minvalinde şeyler söyleyip yatıştırdı.

Rehinelerden biri olan Elisabeth Oldgren klostrofobiden şikayet ettiğinde, onu 30 metrelik bir ipe bağlayıp kasanın dışına çıkmasına izin verdiler. Oldgren bir yıl sonrasında olayla ilgili The  New Yorker‘a “Olsson’un kibar davranışları, rehinelerin sempatisini körükledi.” tarzında şeyler söyledi.

Erkek rehinelerden olan Sven Safstrom, “Bize iyi davrandığı esnalarda, onu acil durumlarda yardıma gönderilmiş bir Hızır gibi düşünebilirdik” minvalinde şeyler söyledi.

İkinci gün rehineler, kendilerini esir alan kişilerle samimi olmaya başlamışlar ve polisten tedirgin olmaya başlamışlardı. Rehinelerin sağlığını incelemesi için yetkili polis memurunun içeriye girmesine izin verildiğinde, esirlerin kendisine düşman gibi göründüğünü, ancak silahlı adamlarla rahat ve neşeli göründüklerini fark etti. 

Polis şefi bu durumu basına, “Oldukça rahat bir ilişki geliştirdikleri için silahlı kişilerin rehinelere zarar vereceğinden şüphelendiğini söyledi.”

Fiziksel zararla tehdit edildiklerinde bile rehineler, kendilerini kaçıranlara karşı derin bir şefkat besliyordu. Olsson, isteklerini yerine getirmek ve polisi sarsmak için Safstrom’u bacağından vurmakla tehdit ettikten sonra, rehine The New Yorker’a şöyle anlattı: “Vuracağının sadece bacağım olduğunu söylediği için ne kadar da nazik bir insan olduğunu düşündüm.” Rehinelerden biri olan Enmark da, “Ama Sven, alt tarafı bacağından vuracak! Ne var bunda abartılacak” minvalinde şeyler söyleyerek rehin arkadaşını kurşun yemeye ikna etmeye çalıştı.

Psikologların Stockholm Sendromunu Tanımlaması

Nihayetinde, mahkumlar rehinelere fiziksel bir zarar vermedi ancak tehlikeli olmaları sebebiyle 28 Ağustos gecesi 130 saatten fazla bir süre sonra polis bankadaki kasaya biber gazı pompaladı. Sonrasında da failler direnme emaresi göstermeden derhal teslim oldu. 

Polis, rehinelerden önce dışarı çıkmalarını istediyse de kaçıranlarını sonuna kadar koruyan dört tutsak bunu reddetti. Böyle bir şeyin olmayacağını belirtmek için Enmark, “Hayır, önce Jan ve Clark çıkacak! Eğer yaparsak onları vurursun!” tarzında bağırdı. 

Suçluların teslim olmasından sonra, kasanın girişinde mahkumlar ve rehineler tabiri caizse helalleştiler ve birbirlerine sarıldı, öpüşüp el sıkıştılar. Polis silahlı kişileri yakaladığında, iki kadın rehine, “Onlara zarar vermeyin! Bize zarar vermediler” diye bağırdı. Enmark bir sedyeyle uzaklaştırılırken kelepçeli Olofsson’a “Clark, seni tekrar göreceğim merak etme” diye bağırdı.

Rehinelerin tutsak edenlere görünüşte mantıksız bağlılığı halkı ve polisi baya bir şaşırttı. Öyle ki Enmark’ın Olofsson ile soygunu planlayıp planlamadığını bile araştırıldı. Ancak bu durumdan mahkumların da kafası karışmıştı. 

Bu olaydan sonra, psikologlar ve akıl sağlığı uzmanları, rehinelerin kendilerini esaret altında tutan insanlarla duygusal veya psikolojik bir bağlantı geliştirdiklerinde ortaya çıkan böylesi durumları adlandırmak için “Stockholm sendromu” tabirini icat ettiler.

Stockholm sendromu nedir ne değildir detaylıca anlattığımıza göre kapanışı Hayyam şiiriyle yaparak konuyu özetleyelim:

Celladına aşık olmuşsa bir millet

İster ezan, ister çan dinlet

İtiraz etmiyorsa sürü gibi illet

Müstahaktır ona her türlü zillet.

Ömer Hayyam

The post Stockholm Sendromu Nedir? Celladına Aşık Olunur mu? appeared first on Drippingain.

Hedonik Uyum Nedir?

Önce biraz ağladılar ama alıştılar şimdi. Aşağılık insanoğlu her şeye alışır.

Suç ve Ceza, Dostoyevski

Hedonik uyum (İngilizce: hedonic adaptation), insanların zaman içinde yaşamlarındaki olumlu veya olumsuz olaylara adaptasyon sağlayarak, yaşam memnuniyeti ve mutluluk seviyelerini nispeten sabit tutma eğilimidir. Bu kavram, insanların yaşamlarındaki büyük değişikliklere bile alışabileceklerini ve sonunda başlangıçtaki duygu durumlarına dönebileceklerini ifade eder.

Bu durumu yansıtan en bilindik örnek piyango üzerinden verilebilir. Varsayalım ki, piyango oynadınız ve lotodan 10 milyon kazandınız. Böylesi bir durumda kendinizi nasıl hissederdiniz bir düşünün. Muhtemelen sizi mutlu edecek eylemler yapardınız ama konumuz bu eylemlerin ne olduğu değil. Düşündüğünüzü varsayıp göre bir başka soruyu yöneltmek istiyorum; “Ne zamana kadar kendinizi o histe kalacak şekilde yorumlayabilirsiniz?” Bu his sizi yıllarca sürecek bir mutluluğa itecek midir?

Bu sefer de tam tersi bir varsayım yapalım; telefonunuz çaldı ve hayatınızda olmazsa olmaz dediğiniz bir kişinin vefat ettiğini öğrendiniz. Böylesi bir durum karşısında kendinizi nasıl hissederdiniz ve ne kadar süre boyunca bu hislerinizi sürdürebilirsiniz?

Bu soruya cevap arayan Harvard Üniversitesinden psikolog Daniel Gilbert, loto kazananları inceledi ve lotodan kazanılan mutluluk etkisinin ortalama üç ay sonra söndüğünü tespit etti.

Yani bu demektir ki lotodan kazandığınız paranın bankanıza yatmasından bir süre sonra edindiğiniz mutluluğunuz sönümlencek ve daha öncesinde ne kadar mutlu ya da mutsuzsanız yine o ölçüde mutlu ya da mutsuz olacaksınız.

Benzer durum kötü senaryolar için de geçerlidir. Başımıza gelebilecek pek çok kötü senaryoda, edineceğimiz hislerin uzunluğunu ve yoğunluğunu sürekli hissedecekmişiz gibi zannederiz. Ancak belirli bir süre sonra tekrar normal modumuza dönmekteyiz.

Eninde sonunda sevinçlerimiz ve üzüntülerimiz sönümlenecek ve normal hali neyse o aralığa yakınlaşacaktır. Kişi, yaşadığı olaylara karşı adapte olabilmesi sayesinde, nihayetinde aynı mutluluk ve hüzün seviyeine geri dönecektir.

Peki ne yapmak sizleri mutlu ediyor? Yapılan araştırmalar, kadınlarda meme estetiği yaptırmanın genel bir mutluluk etkisi sağladığını belirtirken, erkeklerde ise mesleki statünün bu tarz bir etkiye sebep olduğunu söylemekte. Tabii erkeklerde bu durumun geçerli olması için sahip oldukları karşılaştırma grubunu değiştirmemesi gerekiyor. Halihazırda çalıştığı şirkette rütbe alıp çalışma ortamını değiştiyorsa, mutluluk etkisi çok daha kısa süreli oluyor.

Araştırmalar, tam tersi bir şekilde mutsuzluk sağlayan şeyler nedir sorusuna ise “ev-iş arası yolculuk” cevabını bulmuştur. İnsanların işe gidip gelme olayına bir türlü alışamıyorlarmış.

Çalışıyoruz ve yükseliyoruz, bunun sonucunda kendimize daha çok ve daha güzel şeyler alsak da bir türlü o beklediğimiz tatminkarlığı yaşayamıyoruz. Peki neden mi? Aslında mutluluk genel hatlarıyla genetik bir şeydir. Yani insan ya mutludur ya da değildir.

1980’li yıllarda başlayan çalışmalar, çevresel faktörlerin mutluluk seviyemizi çok az etkilediğini ortaya çıkardı. Zira her ne kadar gelir seviyesi, eğitim durumu, sağlık durumu, fiziksel güzellik gibi koşullar insanlar için yeterli gibi görünse de mutluluğa olan katkısının pek fazla olmadığını ortaya çıkardı.

Nasıl Mutlu Olabiliriz?

Özetle hedonik uyum, adaptasyon yeteneğimizle doğru orantılı bir şekilde çevreye karşı dengeleyici bir etkiye sahiptir. Bazı ipuçlarından yararlanarak hayatımızı çevresel faktörlerin etkilerine karşı hazırlayabilir, mutluluğumuzu daha dengeli sınırlara çekebiliriz.

⭐ Hedef belirleme: Hedeflerinizi ve değerlerinizi belirleyin, böylece yaşamınızın amacına ve yönüne odaklanabilirsiniz. Hedeflerinize ulaşmak için düzenli olarak ilerleme kaydedin ve başarılarınızı kutlayın.

⭐ Sosyal bağlantılar kurma: İnsanlar sosyal varlıklardır ve başkalarıyla anlamlı ilişkiler kurarak mutluluk seviyelerini artırabilirler. Ömürlük arkadaşlar edinip aileniz ile geçirdiğiniz zamanı iyileştirin, yeni insanlarla tanışabileceğiniz topluluk etkinliklerine katılın

⭐ Şükran duyma: Hayatınızdaki güzellikleri ve başarıları düşünerek şükran duyun. Günlük yaşantınızdaki küçük mutlulukları ve olumlu olayları fark edin. Aşırı veya sürekli mutluluk arayışları yerine yaşadıklarınızı sindirmeye odaklanın.

⭐ Kararınca maddiyat: Gelirlerinizi ve giderlerinizi dengelemeye çalışın. Maddi şeylerden yalnızca kısa süreli beklentilerde olun. Gelirinizin bir kısmını kaybetseniz bile arzularınıza en yakın gelen şeyleri yapmaktan çekinmeyin.

⭐ Stresle başa çıkma: Stres yönetimi becerileri geliştirin ve zamanınızı, enerjinizi ve duygularınızı dengeli bir şekilde yönetin.

⭐ Yardımseverlik ve başkalarına destek olma: Başkalarına yardım etmek ve onlara destek vermek, hem onların hayatını iyileştirebilir hem de sizin mutluluk ve yaşam memnuniyetinizi artırabilir.

⭐ İş ve yaşam dengesi: İş ve özel yaşam arasında sağlıklı bir denge sağlayarak, yaşam kalitenizi ve mutluluğunuzu artırabilirsiniz. İşe fazla odaklanmak yerine, sevdiklerinizle zaman geçirin ve hobilerinizi sürdürün. Ayrıca ev-iş arası yol kahrı çekmeyeceğiniz bir güzergahta yaşayın.

⭐ Sağlığınıza önem verin: Fiziksel ve zihinsel sağlık, yaşam kalitesi ve mutluluğun önemli bileşenleridir. Düzenli egzersiz yapın, dengeli ve sağlıklı beslenin, uyku düzenize özen gösterin.

⭐ Kendinize kaliteli zaman ayırın: Uzun süreli olumlu etkiler zamanınızı nasıl geçirdiğinizle bağlantılıdır. Kendinize mümkün olduğu kadar faydalı kullanabileceğiniz zaman ve bağımsızlık sağlayın.

Sonuç olarak, hedonik uyumun etkilerinden faydalanarak daha mutlu bir yaşam sürdürmek için, yaşamınızdaki olumlu değişikliklere ve deneyimlere odaklanmanız, hedeflerinize ulaşma çabalarınızı sürdürmeniz, sosyal bağlantılar kurmanız, stresle başa çıkma becerilerinizi geliştirmeniz ve sağlığınıza önem vermeniz önemlidir. Bu stratejiler, hedonik uyuma rağmen yaşam memnuniyetinizi ve mutluluğunuzu artırmaya yardımcı olacaktır.

The post Hedonik Uyum: Neden Mutluluk Her Daim Sürmez? appeared first on Drippingain.