Bir önceki yazımızda bahsettiğimiz mekanik dayanışmadan farklı olarak, organik dayanışma günümüz şehirlerinde yaygın bir şekilde görülmektedir.

Organik Dayanışma

Sosyolojinin önemli isimlerinden biri olan Emilie Durkheim, ilk kez 1893’te yayınladığı “The Division of Labor in Society“, Türkçesiyle; “Toplumda iş bölümü” adlı kitabında, fikir babalığını yaptığı “Mekanik dayanışma” ve “Organik dayanışma” adındaki kavramları ortaya çıkarmıştır.

Durkheim’ın böyle bir adlandırma yapmasında ise bu kez de biyoloji bilimine atıfta bulunma isteği yatmaktadır. Böylesi bir toplumu oluşturan bireylerin canlı bir bedenin birbirine bağlı ancak farklılaşmış organlarına çok benzer şekilde işlev gördüğü büyük bir iş bölümüne benzetmektedir. 

Toplum, herkese tek tip kurallar empoze etmeye daha az, farklı gruplar ve kişiler arasındaki ilişkileri düzenlemeye daha çok tolerans gösterir. Çoğunlukla sözleşmelerin ve yasaların daha fazla kullanılması yoluyla çeşitli haklar korunur. Dolayısıyla daha fazla yasa maddesi ortaya çıkmıştır.

Mekanik dayanışmanın aksine, insanlar arasında çok fazla homojenlik söz konusu değildir. Sanayileşmiş ve gelişmiş toplumlarda, yani insanların belirli rollere ve uzmanlaşmış işlere sahip olduğu pek çok modern toplumda görülebilir. Neredeyse her bireyin kendine has bir rolünün olması, yüksek düzeyde bir karşılıklı bağımlılığa neden olur, çünkü tek bir kişi tüm görevleri yerine getiremez.

Toplum üyelerinin birbirlerine olan faydanın üst düzeye çıktığı mutualist etkileşimlerde en verimli hali gözlemlenir. Bu bir nevi kazan-kazan anlayışının verimliliği ile sürdürülebilirliği güvence altına alınmış olur.

Organik dayanışmanın ana hatlarından bazıları yüksek bireysellik, anayasal kanunlar, sekülerleşme gibi farklılıkları çatışmadan uzak tutacak yasalardır. Durkheim, organik dayanışmada yüksek bir işbölümünün olmasına rağmen, toplumun işleyişi için birlikteliğin gerekli olduğunu, çünkü her bir bireyin topluma yaptığı katkının toplumun işleyişini artı bir etki sağladığını belirtiyor.

The post Organik Dayanışma Nedir? appeared first on Drippingain.

Mekanik Dayanışma

Sosyolojinin önemli isimlerinden biri olan Emilie Durkheim, ilk kez 1893’te yayınladığı “The Division of Labor in Society“, Türkçesiyle; “Toplumda işbölümü” adlı kitabında, fikir babalığını yaptığı “Mekanik dayanışma” ve “Organik dayanışma” adında iki kavramı ortaya atmıştır.

Mekanik dayanışma, kendisinin görüldüğü toplumlarda iş bölümünün oldukça basit olduğunu söyler. Bu dayanışmanın görüldüğü toplumlarda insanlar genellikle benzer işleri yaparlar. Böyle yaparak da tabiri caizse birbirlerine olan muhtaçlığı en aza indirgemişlerdir.

Köy yaşamı mekanik dayanışmayı tarif edebilecek (tecrübe edenlerin kolayca anlayabileceği) örnekler barındırır. Örneğin, köydeki insanların çoğunluğu kendi hayvanına sahip olup kendi sütünü, peynirini, yumurtasını, üretebildikleri gibi kendi topraklarında da ürünlerini yetiştirebilirler. Herkes benzer bir işi etkili bir şekilde yapabilmektedir.

Benzer bir yaşam tarzı nedeniyle herkes tarafından bilinen ve uygulanan ortak adetler ile kabul görmüş ritüeller oluşmuştur. Haliyle ortak bir ahlak ve değerler topluluğu oluşması kaçınılmaz olmuştur. Ortak meseleyi veya ilgiyi paylaşan veya ortak bir hedefe ulaşmak için birlikte çalışan bu toplumda “kolektif bilinç” tamamen hakim konumdadır.

Bireyselliğe çok az yer olduğu gibi toplumsal farklılıklar da pek gözlemlenmemektedir. Grup davranışına aykırı davranışların gözlemlenmesi durumunda cezalandırmalar kaçınılmaz olmaktadır. Keza orta çağ toplumlarında cadı diye tabir edilen kadınların yakılması, dine aykırı kabul edilen bilimsel gelişmelerin şiddetle cezalandırılması bunun en güzel örneğidir.

Durkheim’ın böyle bir adlandırma yapmasının sebebi ise fizik bilimi terminolojisine atıf yapmasıdır. Zira toplum üyelerinin işbirliği yapmasına neden olan kuvvetleri, moleküllerin bir katı içinde birleşmesine neden olan iç enerjilere benzetmektedir.

Mekanik dayanışma, benzer değerlere sahip bireylerinden kabul görmüş süzülen ortak değer ve inançları iyice pekiştirir. Bu pekişmeyle oluşan “kolektif vicdan” sürdürülebilir bir hale gelir.

Toplumun herhangi bir üyesinin davranışları, toplumu ifade eden davranışlarla yüksek bir benzerlik gösterir. Ortak eylemler, bu tür toplumların kalbinde yer almaktadır. Toplum üyelerinin arasında fikir, eylem, eğitim ve hatta gerçekleştirdikleri işte bile çok sayıda homojenlik vardır. Bu anlamda, aykırılık ve marjinallik çok az görülmektedir.

Böyle toplumlarda görülen bir diğer özellik ise baskılayıcı yasaların olmasıdır.

The post Mekanik Dayanışma Nedir? appeared first on Drippingain.

Teori, küçük düzensizliklerin ve vandalizm olaylarının, toplumda daha büyük suçlara yol açabileceği fikrini ifade eder. Peki, bu teori nasıl ortaya çıktı ve gerçekten etkili bir şekilde suç oranlarını azaltabilir mi?

Kırık Cam Teorisi Nedir?

Bir toplumun düşüşü, genellikle küçük ayrıntılarda başlar.

Dante Alighieri

Kırık cam teorisi (İngilizce: Broken windows theory), gözle görülür düzensizlik ve yanlış davranış belirtilerinin önlenmediği durumlarda, daha fazla düzensizliğe ve yanlış davranışa teşvik edeceğini ve bunun da ciddi suçlara yol açacağını ifade eden metaforik bir kavramdır.

Bu teori, özellikle küçük suçların ve kötü eylemlerin, daha büyük ve ciddi suçların gerçekleşme olasılığını arttıracağını söyler. Adını ise, bir binanın veya evin penceresinin kırılmasından alır. Eğer bu durum düzeltilmezse, sağlam tek bir pencere kalmayıncaya kadar hepsinin kırılacağını söyler.

Haliyle bu durum, küçük suçların ve düzensiz davranışların, daha ciddi suçların ortaya çıkma olasılığını da arttıracaktır. Yani bu demektir ki, küçük suçlar ve düzensizlikler (kırık camlar), daha büyük suçların önünü açacaktır.

Toplumun küçük ihlallere karşı duyarsız kalmaya devam etmesi durumunda da, suç ve düzensizlik giderek ivmelenerek yayılacaktır. Zira bu küçük suçlar ve düzensizlikler, çevrenin bakımsız ve ihmal edildiği izlenimini yaratır. Bu da suçlulara yaptıklarının yanına kar kalacağı gibi bir izlenime neden olur.

Kırık cam teorisine göre, kamu düzeninin korunması ve küçük suçların önlenmesi, toplumda daha büyük suçları önleyecektir.

Teori Nasıl Ortaya Çıktı?

Kırık cam teorisi ilk olarak, James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından 1982’de yazılan bir makalede tanımlanmıştır. Makale, “The Atlantic Monthly” adlı bir dergide “Broken Windows” başlığıyla yayınlanmıştır.

Teoriye göre, bir mahalle ne kadar zengin ya da fakir olursa olsun, bir kırık pencere, yakında çok daha fazla kırık pencereye yol açacaktır. Yani, onarılmamış bir kırık pencere, kimsenin umursamadığı bir sinyaldir ve bu nedenle daha fazla pencere kırmanın hiçbir maliyeti yoktur. Haliyle oluşan bu düzensizlikle “Cam kırıcılar” davranışlarından bir beis görmeyecektir.

Düzensizlik sonrasında oluşan atmosfer, vatandaşlar arasında korku düzeyini artırır. Bu da insanların toplumdan uzaklaşmasına ve sosyal kontrolün azalmasına yol açar. Bu durum, seyirci kalma etkisi gibi birçok olayın nedenlerine yol açabilir.

Bu teorinin temelinde, suçun yayılmasının önlenmesinin, büyük suçları çözme yerine küçük düzensizlikleri ve suçları önlemeye odaklanılması gerektiği fikri vardır.

Çalışmalarını Stanford Üniversitesi psikoloğu Philip Zimbardo‘nun daha önceki araştırmalarına dayandıran bu ikili, yaptıkları deneyle bu fikirlerini test etmişlerdir.

Zimbardo, suç oranının yüksek ve refah düzeyinin düşük olduğu Bronx ile tam tersi bir durumda olan Palo Alto bölgelerine “1959 model Oldsmobile” arabalarından birer tane park etmiştir. Her iki araç da benzer koşullarda bırakılmıştı; plakaları yoktu ve kaputları açıktı. Ayrıca, olan bitenleri izlemek için gizli kameralar da yerleştirilmişti.

Bronx’taki araç üç gün içinde tamamen yağmalanmıştır. Palo Alto’daki araca ise bir hafta boyunca kimse dokunmamıştır, ta ki Zimbardo ve iki öğrencisi aracın yanına gidip çekiçle arabanın camını kırdıkları ana kadar. İlk darbe indirildiği anda çevredeki insanlar da olaya dahil olmuştur. Ardından araç, Bronx’takine benzer bir kaderi daha acı bir şekilde yaşamıştır.

Kelling ve Wilson’un buna benzer durumlardaki argümanı, düzensizliğin ve küçük suçların kontrol altına alınmasının, daha ciddi suçların meydana gelmesini önleyeceği yönündedir. Bu teori, özellikle polis taktikleri ve şehir yönetim stratejilerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur.

Kırık Cam Teorisinin Kullanımı

Bir kırık camı onarmamak, diğerleri kırılana kadar beklemektir.

Anonim

Kırık cam teorisi, suç oranlarının yükseldiği dönemlerde etkisini göstermiştir. Özellikle politikacılar, büyük suçları önlemenin ve azaltmanın bir yolu olarak küçük suçlarla etkili bir şekilde mücadele aracı olarak kullanmışlardır.

Bunun yanı sıra, maliyet açısından oldukça ekonomik olması, sürecin hızlanmasına katkı sağlamıştır. Bu teorinin en tanınmış örneği, “New York Belediye Başkanı” Rudolf Giuliani ve “Polis Komiseri” William Bratton tarafından benimsenmiş ve başarılı bir şekilde uygulanmıştır, bu da haliyle kırık cam teorisinin popülerleşmesini sağlamıştır.

Bratton, 1990-1992 yılları arasında New York City transit polis şefi olarak bu teoriyi başarıyla uygulamıştır. Sivil kıyafetli memurlardan oluşan ekipler, bilet almadan turnikelerden atlayarak geçenleri yakalamakla görevlendirmiştir. Bu tür suçlarla mücadele arttıkça, metroda işlenen her türlü suçta önemli ölçüde bir azalma görülmüştür.

Bratton, 1994 yılında New York City polis komiseri olarak görev yaptığı dönemde, “Yaşam Kalitesi Girişimi” adını verdiği kırık camlara dayalı bir programı başlatmıştır. Bratton’un görev süresi boyunca, New York’ta suçlar neredeyse %40 oranında azalmış ve cinayetler yarı yarıya azalmıştı.

Bir röportajında “Suçlarla bu kadar etkin bir şekilde mücadele etmeyi nasıl başardınız?” sorusuna Giuliani, şu şekilde cevap vermişti:

“Metruk bir binayı hayal edin. Binanın camlarından sadece bir tanesi bile kırılsa, eğer o camı hemen tamir ettirmezseniz, çok kısa bir sürede oradan geçen herkes taş atarak binanın tüm camlarını kırar. Ben ilk cam kırıldığında hemen tamir ettirdim. Diyelim ki birisi bir elektrik direğinin yanına veya bir binanın köşesine bir çöp poşeti bıraksın. Eğer o çöpü hemen oradan kaldırmazsanız, oradan geçen diğer insanlar da çöplerini oraya bırakır ve çok kısa bir süre içinde orada büyük miktarda çöp birikir. Ben o ilk çöp poşetini hemen kaldırttım.”

Ciddi suçları, daha uzun bir olaylar zincirinin sonucu olarak gören bu anlayış, suçun düzensizlikten kaynaklandığını ve düzensizliğin ortadan kaldırılması durumunda bu tür olayların meydana gelmeyeceğini ifade eder.

Yaygınlaşan düzensizlik, bölgenin güvenli olmadığına dair inançları güçlendirerek vatandaşların zihninde korku izlenimi oluştururken, topluluk düzenine fayda sağlayan davranışlardan geri çekilmeye neden olan “sosyal kontrolleri” zayıflatmaktadır. Bu durumda, süreç kendini besleyen bir döngüye dönüşerek, düzensizlik suça, suç ise daha fazla kargaşaya ve suça yol açarak giderek büyümektedir.

İnsanların ortak olarak paylaştığı kaynaklarda bu durum daha sık bir şekilde görülebilmektedir. Diyelim ki bir şehir parkı var ve parkın bakımı için belirlenen bütçe, parkın düzgün bir şekilde bakımını yapmak için yeterli olmasın.

Bu, aynı zamanda kamusal mülkiyet trajedisi teorisinin bir örneği olmaktadır, çünkü park en nihayetinde herkesin sorumluluğunda olan kamusal bir maldır.

Parkın bakımının ihmal edilmesi ve kimse tarafından bu sorunun irdelenmemesi sonucu, giderek çöpler toplanmamaya, ağaçlar ve çimler düzgün bir şekilde bakılmamaya ve parktaki ekipmanlar (örneğin, banklar, oyun alanları, yürüyüş yolları) bozulmaya başlar.

Bu durum devam ettikçe, yani parktaki düzensizlik ve bakımsızlık arttıkça, parkı ziyaret eden insanlar, parkın bakımsız bir alan olduğunu ve bu nedenle çöplerini orada bırakmanın veya parkın ekipmanlarını kötüye kullanmanın kabul edilebilir olduğunu düşünebilirler.

Haliyle kırık cam teorisi devreye girecektir, çünkü küçük bir düzensizlik (parkın bakımsızlığı) daha büyük bir düzensizliğe (parkın ekipmanlarının kötüye kullanılması ve çöplerin bırakılması) yol açmaktadır.

Bu yaklaşımın etkinliği, aynı zamanda onun uygulama şekline de bağlıdır. “Broken Windows” makalesi, kriminoloji tarihinde en çok alıntı yapılan makalelerden biri olmasına rağmen, yanlış uygulanabileceğine de dikkat çekilmektedir.

Uygulama “sıfır toleranslı” polislik politikalarına dönüşebilir ve bu da polis görevinin kötüye kullanılması şikayetlerinde artışa neden olabilir. Haliyle teorinin doğru anlaşılması ve uygun bir şekilde uygulanması da bir o kadar önemlidir.

The post Kırık Cam Teorisi: İlk Tepkinin Önemi appeared first on Drippingain.

Bu, bireylerin kendi çıkarlarına hareket etmeleri ve bir şeyi ‘kamusal alan’ olarak algılamaları durumunda, kaynağın aşırı kullanımı ve kötüye kullanılmasına yol açan bir durumdur.

Çevrenizde “Kendi malın olsa böyle hor kullanmazdın” şeklinde ifadeler duymuş olabilirsiniz. Bu konuda verilebilecek en iyi örneklerden biri tuvaletlerdir. Ne yazık ki, ortak kullanıma açık tuvaletler, evlerimizde kullandığımız tuvaletlere nazaran oldukça kirli olmaktadır.

Kamusal Mülkiyet Trajedisi Nedir?

Akan bir nehrin kenarında dahi olsanız suyu israf etmeyiniz.

Hz. Muhammed

Kamusal mülkiyet trajedisi (İngilizce: Tragedy of the commons), ortak mülkiyetin aşırı kullanımı sonucu doğal kaynakların tükenmesi sorununu anlatan bir konsepttir.

Birçok insanın ortaklaşa sahip olduğu bir kaynağı kullanmaya çalıştığında, her bireyin kendi çıkarları doğrultusunda maksimum düzeyde faydalanmaya çalışacağını ve bu durumun sonucunda ortak kaynağın aşırı kullanılacağı ve hızla tükeneceği ifade edilir. Bu konsept genellikle doğal kaynakların korunması, çevre politikaları ve sürdürülebilirlik konularında referans alınır.

Örneğin, balıkçılar topluluğunu düşünün. Her bir balıkçının kendisi için en fazla balığı yakalamak isteyeceğini varsayarsak, sonuç olarak denizdeki balık stokları hızla tükenirdi. Bu durum, kamusal mülkiyet trajedisinin tipik bir örneğidir.

Bireysel çıkarların, topluluk çıkarlarının ve sürdürülebilirlik prensiplerinin üzerinde tutulduğu durumlarda bu tür problemler ortaya çıkar. Bu tür sorunların çözümü genellikle kaynakların daha etkin yönetimi ve düzenlemelerin yapılmasıyla mümkün olmaktadır.

Garrett Hardin ve Ortak Mallar

Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık tutulduğunda beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak.

Kızılderili Atasözü

1968 yılında Garrett Hardin tarafından yayınlanan The Tragedy of Commons (Ortak malların trajedisi) adlı makale, insanların herkesin kullanımına açık deniz, akarsu, göl gibi kamusal mallarda yakın gelecekte elde edecekleri menfaatlerine yönelik davranışlar geliştirdiklerini anlatır.

Hardin’e göre, insanlar kamusal mallar üzerinden ücret ödememelerinin verdiği rahatlıkla kendi kazançlarını arttırmak isterler. Bu süreçte, aynı durumda olan diğer insanları ise rakip olarak görürler. Kendi paylarını maksimize etmek adına mevcut kaynağı diğerlerinden önce mümkün olduğunca fazla tüketmeye çalışırlar.

Onlara göre tüketilmeyen her kaynak, rakiplerince tüketilecektir. Onlara bırakmamak adına tabiri caizse kaynağı yağmalamaya başlayacaklardır. Kırık cam teorisinin bahsettiği üzere, sistem tarafından önüne geçilmeyen bu davranışlar, artan düzensizlikle beraber sistemi işlemez hale getirecektir.

Bu nedenle, ortak maldan yararlanan herkes, bir şekilde rekabet içindedir. Rakipler birbirlerinin tüketimlerini arttırdıklarını fark ettikleri anda, kendileri de benzer şekilde davranarak tüketimlerini artırmaya çalışırlar. Sonuç olarak, bu davranış biçimi sürekli olarak artan bir döngüyle devam eder ve zaten sınırlı olan kaynaklar hızla tükenmeye başlar.

Fark edeceğiniz üzere, bu durum sürdürülebilirlikten oldukça uzak olduğu için, ortak bir kaynaktan fayda sağlayan bireyler, uzun vadede aç gözlü seçimlerinin sonuçlarıyla yüzleşirler. Dahası, kısa vadede avantaj sağladığına inanan kurnaz grup üyeleri, sadece kendi geleceklerini tehlikeye atmakla kalmaz, aynı zamanda gelecek nesillerin de etkilenebileceği önemli sorunlar bırakırlar.

Durumu izah etmek adına bir düşünce deneyi yapalım. 10 tane çiftçinin kullanabileceği bir mera hayal edelim. İçlerinden fazlasını isteyen bir çiftçi, kazancını en üst düzeye çıkarmak amacıyla meraya bir hayvanını daha gönderse, bir süre sonra diğer çiftçiler de benzer şekilde mümkün olduğu kadar çok hayvanını otlatmak için meraya göndermek isteyeceklerdir. Her bir çiftçi tabiri caizse, “Onun canı can da benimki, patlıcan mı?” diyerek hareket edecek ve meraya mümkün olduğunca çok hayvanını otlatmaya çalışacaktır.

Bu durum, kaynağın hoyratça tüketilmesine sebep olduğu gibi, zamanla çiftçilerin normalde elde edecekleri kaynağı bile alamamalarına neden olacaktır.

Çünkü fazladan bir hayvanın dezavantajını, hatta otlatmak için fazladan hayvanını gönderen çiftçi de dahil olmak üzere herkes birlikte taşır. Ardından bir hayvan daha, bir tane daha derken diğer çiftçiler de benzer davranışa başlayacak ve durum yemyeşil mera tamamen tükenene kadar katlanarak devam edecektir.

Belirtmek gerekir ki, meraya fazladan bir inek daha yollayan çiftçi canavar ruhlu bir insan değildir. Trajedi, benzer davranışı yapan grup üyelerinin belli bir yüzdeye ulaşması durumunda yaşanmaktadır. Benzer davranışın gruptaki diğer bireylere yayılması ve sistemlerin yenilenme kapasitesinin aşılmasıyla beraber yıkıcı etkiler ortaya çıkmaktadır.

Kamusal Mülkiyet Trajedisi Nasıl Önlenir?

İnsanın nasıl yaşadığı ile nasıl yaşaması gerektiği arasında o kadar büyük bir fark vardır ki ne yapılması gerektiğini düşünürken ne yapıldığını göz ardı edenler kurtuluştan ziyade mahvolmayı öğrenir, çünkü daima iyi olmak isteyen bir insanın iyi olmayan bu kadar çok insan arasında mahvolması kaçınılmazdır.

Prens , Niccolo Machiavelli

Kamusal mülkiyet trajedisinin önlenmesi, genellikle etkin düzenlemeler ve kaynakların yönetimi ile mümkündür. Bu stratejilerden bazıları aşağıda verilmiştir:

Düzenlemeler ve yasalar: Doğal kaynakların aşırı kullanımını önlemek için yasalar ve düzenlemeler getirilebilir. Örneğin, balıkçılıkta belirli bir sezon veya limit belirlenebilir.

Özel mülkiyet: Kamusal mülkiyet trajedisini önlemenin bir yolu, kaynakları özel mülkiyete dönüştürmektir. Bu, bireylerin veya şirketlerin kendi kaynaklarını yönetmelerine ve korumalarına olanak sağlar.

Kamusal yönetim: Kamusal mülkiyet trajedisini önlemek için devletin veya bir kamu kuruluşunun kaynakları yönetmesi de bir seçenek olabilir.

Topluluk yönetimi: Bazen yerel topluluklar, kaynakların etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayabilir. Bu, özellikle yerel toplulukların kaynakları çok iyi anladığı ve bu kaynaklara saygı gösterdiği durumlarda geçerlidir.

Eğitim ve bilinçlendirme: İnsanlara kamusal mülkiyet trajedisi hakkında bilgi vermek ve onları bilinçlendirmek, bu tür sorunları önlemeye yardımcı olabilir. İnsanlar, eylemlerinin sonuçları hakkında daha fazla bilgiye sahip olduklarında, genellikle daha sorumlu kararlar verirler.

Kamusal mülkiyet trajedisini önlemek için kullanılabilecek yöntemler vardır. Ancak bunun eğitim, bilgilendirme, tanıtım kampanyaları ve sosyal duygulara hitap etme gibi yöntemlerle ortadan kaldırılabileceğini düşünmek, uzun vadede etkili olmayacaktır. Papalık, şeyh fetvaları veya pop yıldızlarının öğütleri gibi faktörlerin bu sorunu çözeceğini düşünmek de gerçekçi bir yaklaşım olmayacaktır.

Kamusal mülkiyet sorununu gerçekten çözmek isteyenler için önünde iki seçenek bulunmaktadır:

1. Özelleştirme
2. İşletme

Genel olarak, iki kavramı şu şekilde uygulamaya koyabiliriz: Ozon tabakası, denizler, uyduların yörüngeleri gibi özelleştirilmesi zor olan şeylerin işletilmesi, diğer şeylerin ise özelleştirilmesi faydalı olabilir.

Daha açık bir şekilde ifade edersek, yeşil meralar belirli kurallara göre birilerine teslim edilir veya meralara giriş düzenlenir. Hardin’e göre, diğer her türlü çözüm önerisi yıkıma sebep olur. Kendisine göre bu davranışın nedenleri olarak iki şey göze çarpmaktadır:

• İlk olarak, yakın tarihi saymazsak bütün insanlık tarihi boyunca sınırsız kaynaklar kullanımımıza açıktı.

• İkinci olarak, on bin yıl öncesine kadar küçük gruplar halinde yaşıyorduk. İnsanlar birbirlerini tanırlardı. Biri kendi çıkarlarını gözetip topluluğu kullandığında, bu hemen fark edilir, intikam alınır ve çeşitli cezalara tabi tutulurdu. Bu cezalardan bir kısmı küçük gruplarda bugün bile işe yarar. Ancak bu yaptırımların çoğu anonim bir toplulukta işe yaramaz.

Kamusal mülkiyet trajedisi, topluluklar ve bireyler arasında dengeyi sağlama ihtiyacını vurgular; bireysel çıkarlar ile toplumun genel çıkarları arasında bir denge kurmak, sürdürülebilir bir geleceği garanti etmek için kritiktir.

Yasalar, eğitim, özel mülkiyet, kamusal yönetim ve topluluk yönetimi gibi çözümler, bu dengeyi sağlamada ve kamusal mülkiyet trajedisinin önlenmesinde yardımcı olabilir. Ancak her şeyden önce, hepimizin kendi eylemlerimizin toplum üzerindeki etkisini anlaması ve sorumlu bir şekilde hareket etmesi gerekmektedir.

Kaynak:
➡️ Hardin, Garrett: “The Tragedy of the Commons”, Science 162, 1968, S. 1243– 1248.
➡️ Hardin, Garrett; Baden, John: Managing the Commons, San Francisco, 1977.

The post Kamusal Mülkiyet Trajedisi: Ortak Kaynakların Hor Kullanılması appeared first on Drippingain.

Gerontokrasi ve İlk Ortaya Çıkışı

Gerontokrasi, 19. yüzyılda Fransa’da yaşlanan bir parlamentonun siyasi bir eleştirisi olarak icat edildi. Bu tür popüler kullanım, yani yaşa bağlı siyasi davranış iddiası, bugün de devam ediyor; ancak daha sonra bilimsel bir kullanım, tarihsel olarak ilkel, ancak hala ayakta kalan bir siyasi örgütlenme biçimini ifade etmek için kullanılmaya başlandı.

Terimin kökenleri bize yaş ön yargısının evrimi hakkında bir şeyler söylese de, sonraki gelişimi tarihsel ve kültürler arası yaşlanma anlayışımızı gösteriyor.

Eski Yunanlılar, gerontokrasi, yani yaşlıların hükmetmesi fikrine inanan ilk insanlardandı; Platon tarafından da belirtildiği üzere, “yaşlı adam hükmetmek için var, gençler ise uygulamak için”. Bununla birlikte, bu inançlar sadece eski Yunan kültüründe gözlemlenen bir şey değildir, çünkü pek çok kültür şu anda bile bu düşünce tarzına sahiptir.

Genellikle siyasal yapılar, egemen sınıf içindeki siyasal gücün yaşla birikerek, en büyüğünü en güçlünün sahibi kıldığı şekilde olur. En fazla güce sahip olanlar, resmi liderlik pozisyonlarında olmayabilirler, fakat çoğu durumda egemen olanlara hakimdirler.

Basitleştirilmiş bir tanımda, bu durum liderliğin yaşlılar için ayrıldığı bir toplumda gözlemlenir. Buna da en iyi örnek, Senato tarafından yönetilen antik bir Yunan kenti olan Sparta eyaletinde görülebilir. Senatoyu oluşturan insanlar en az 60 yaşında ve ömür boyu hizmet veren üyelerden oluşmuştu.

Gerontokrasi ve konuyla alakalı bilgiyi pekiştirme amaçlı Platon – Devlet kitabı bu konu için ideal bir kitap tavsiyesidir. Keyifli okumalar.

The post Gerontokrasi Nedir? appeared first on Drippingain.