İslamiyet Öncesi Türk Tarihi

Oğuzlar (Uzlar)

Oğuzlar | Konu Anlatımı

Tarihi Kaynaklar ve Yerleşim

Oğuz ismi tarihte ilk kez Göktürk Yazıtlarında geçer ve bu yazıtlarda Oğuzların Orhun ve Selenga nehirleri çevresinde yaşadıkları belirtilir.

Anlam ve Sosyal Yapı

“Oğuz” kelimesi, kabile, boy ve ok anlamlarına gelir. Oğuzlar, Türklerin en kalabalık boyunu oluşturur ve 24 boydan meydana gelirler, bu sayede siyasi açıdan büyük etki sahibi olmuşlardır.

İlk Devlet Kuruluşu ve Siyasi Geçmiş

Oğuzlar, tarih boyunca Göktürk, Kutluk (II. Göktürk Devleti) ve Uygur devletlerinin hakimiyetinde yaşamışlardır. İlk olarak “Oğuz Yabgu Devleti’ni” kurmuşlardır.

Göçler ve Din Değişiklikleri

Rus ve Kıpçak baskısı sonucunda Balkanlara ve Doğu Avrupa’ya göç eden Oğuzlar, Hristiyanlığı benimseyerek Uz adını almışlardır. Avrupa’ya göç eden Oğuz boyları milli kimliklerini yitirmiş ve Bizans ordusunda paralı asker olarak görev almışlardır.

Oğuz Yabgu Devleti ve İslamiyet

Orhun ve Selenga nehirleri çevresinde kalan Oğuzlar, 10. yüzyılda Oğuz Yabgu Devleti’ni kurmuş ve 11. yüzyılın başlarında İslamiyet’i benimseyerek Türkmen adını almışlardır.

Tarihi Rol ve Etkileri

Oğuz boyları, Selçuklu ve Osmanlı gibi büyük Türk devletlerinin kuruluşunda önemli rol oynamışlardır. Malazgirt Savaşı’nda Büyük Selçuklu Devleti’nin yanında yer alarak Bizans’a karşı zaferde etkili olmuşlardır.

❗ Malazgirt Savaşı’nda Uzlarla birlikte Büyük Selçuklu devletinin tarafına geçen bir diğer boy Peçeneklerdir.

Selçuklu Devleti ile İlişkiler

Büyük Selçuklu Devletine bağlı yaşayan Oğuzlar, devletle aralarının bozulması sonucu isyan edip Selçuklu Sultanı Sencer’i 1153’te esir almışlar ve Sencer’in ölümüyle Büyük Selçuklu Devleti tarihten silinmiştir.

Kültürel Etki ve Günümüzdeki Durum

Oğuzların, Kumanlar ile mücadeleleri Dede Korkut hikayelerine konu olmuştur. Günümüzde Romanya, Ukrayna ve Moldova’da yaşayan Gagavuz Türkleri, Oğuzların devamı olarak kabul edilmektedir.

Oğuz Boyları

Oğuzlar | Konu Özeti

Oğuzlar

  • En kalabalık Türk boyudur.
  • Orhun ve Selenga nehirleri çevresinde kalan Oğuzlar, Oğuz Yabgu Devleti’ni kurmuştur.
  • Müslüman olanlarına “Türkmen” denir.
  • Müslüman olmayanlarına “Uz” denir.
  • “Bizans” ordusunda paralı askerlik yapmışlardır.
  • 24 boydan meydana gelmiştir.
  • “Kumanlar” (Kıpçaklar) ile yaptıkları mücadeleler Dede Korkut Hikayeleri’ne konu olmuştur.
  • Malazgirt savaşında “Büyük Selçuklu” safına geçerek savaşı kazanmalarını sağlamışlardır.
  • Göktürk, Kutluk ve Uygur devletlerinin hakimiyetinde yaşamışlardır.
  • Avrupa’ya göç eden Oğuz boyları milli kimliklerini yitirmiştir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu