Anayasa

1924 Anayasası

1924 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk resmi anayasasıdır ve Cumhuriyetin ilanından bir yıl sonra, yani 1924 yılında kabul edilmiştir. Bu anayasa, Türkiye’nin yeni kurulan cumhuriyet yönetimine uygun bir hukuki çerçeve sunmuş ve devletin temel yapısını oluşturmuştur.

1924 Anayasası Özellikleri

  • Sert bir anayasa: 1924 Anayasası, değiştirilmesi zor olan maddeleri içerir, bu da anayasayı sert bir anayasa yapar. Değişiklikler için katı prosedürler ve genellikle yüksek çoğunluk oranları gerektirir.
  • Kazuistik bir anayasa: Detaylı ve spesifik düzenlemeler içeren kazuistik bir yapıya sahiptir. Anayasa, devletin işleyişi ve vatandaşların hakları konusunda ayrıntılı hükümler belirler.
  • Güçler Birliği, Görevler Ayrılığı: Anayasa, güçler birliğini ve görevler ayrılığını (karma sistem) benimsemiştir. Yani bu demektir ki, yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin aynı anda hem birbirinden ayrı tutulduğu hem de işbirliği içinde çalışmaktadır.
  • Başkentin “Ankara” olduğu belirlenmiştir.
  • Seçimlerin “4 yılda” bir yapılma kararı alınmıştır.
  • Seçilme yaşı “30” olarak belirlenmiştir.
  • Değiştirilemeyecek madde (1. Madde) ilk kez anayasaya girmiştir.
  • Anayasanın üstünlüğü ilkesini benimsemiştir.
  • 1876 Kanun-i Esasi’yi ve 1921 Anayasası’nı yürürlükten kaldırmıştır.

1924 Anayasası Değişiklikleri

  • 1928 Değişikliği: “Devletin dini İslam’dır” ifadesi anayasadan çıkarıldı, bu değişiklikle Türkiye’de laikliğin temelleri atılmaya başlanmıştır.
  • 1930 Değişikliği: Kadınlara yerel seçimlerde seçme hakkı verilmiştir.
  • 1933 Değişikliği: Kadınlara muhtarlık seçimlerine katılma hakkı verilmiştir.
  • 1934 Değişikliği: Kadınlara, genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.
  • 1937 Değişikliği: Laik ilkesi ve diğer devlet ilkeleri anayasaya dahil edildi.
  • 1946 Değişikliği: Çok partili siyasal hayat ve tek dereceli seçim sistemine geçilmiştir.
  • 1948 ve 1950 Değişiklikleri: Seçim sisteminde gizli oy ve açık sayım ilkesi benimsendi, 1950’de bu ilke ilk kez uygulandı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu