Anayasa

1921 Anayasası

1921 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı Kurtuluş Savaşı döneminde, millî mücadelenin zor şartları altında kabul edilmiş bir belgedir.

1921 Anayasası Özellikleri

Temel özellikler aşağıda maddeler halinde listelenmiştir:

  • Yumuşak ve çerçeve anayasa: 1921 Anayasası, esnek yapısı ve genel ilkeleriyle, değişikliklere açık ve yasama organının doldurması gereken geniş bir çerçeve sunar.
  • Kurucu meclis tarafından hazırlanmıştır.
  • Türk anayasa tarihinde bir ilk: Bu anayasa, Türk anayasa tarihinin tek yumuşak ve çerçeve anayasası olma özelliğini taşır. Yani, yalnızca temel ilkeleri belirler ve detaylarının meclis tarafından doldurulmasını bekler.
  • Bakanlar, meclis tarafından seçilir ve yine meclis tarafından değiştirilir.
  • Millî Egemenlik İlkesi: Anayasa, “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesiyle, millî egemenliği vurgular.
  • Güçler Birliği: 1921 Anayasası, modern demokrasilerde görülen güçler ayrılığı ilkesinin aksine, tüm yetkilerin tek bir organ olan mecliste (yasama ve yürütme, yasama organı olan mecliste toplanmıştır.) toplandığı bir güçler birliği sistemini benimser.
  • Meclis Hükûmeti Sistemi: Bu sistemde, yasama ve yürütme yetkileri birlikte meclise aittir. Meclis, hem yasaları yapar hem de hükümetin işlerini yürütme yetkisine sahiptir.
  • Yargı İle İlgili Hüküm Yoktur: Anayasa, yargı organının yapısını ve işleyişini düzenleyen herhangi bir madde içermez.
  • Devlet Başkanlığı Yoktur: Anayasa, modern anayasalarda bulunan cumhurbaşkanlığı ya da devlet başkanlığı gibi bir müesseseyi tanımlamaz. Hükümetin başkanı TBMM Başkanı’dır.
  • Seçimler 2 yılda bir yapılır.
  • Seçmen yaşı 18, seçilme yaşı 30 kabul edilmiştir.
  • Yerinden yönetim ilkesi benimsenmiştir.
  • Anayasının temelini “Halkçılık Beyannemesi” oluşturmuştur.
  • Temel hak ve hürriyetlerden hiç bahsetmemiştir.

1921 Anayasası’nda 1923 Değişiklikleri

1921 Anayasası’na yapılan 1923 değişikliği, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun resmiyet kazandığı ve devletin temel niteliklerinin belirlendiği önemli bir dönüm noktasıdır. Bu değişiklikle, Türkiye’nin yeni yönetim şekli ve temel özellikleri şu şekilde tanımlanmıştır:

  • Devletin şekli Cumhuriyet: Bu değişiklikle, Türkiye’nin yönetim biçimi resmen cumhuriyet olarak ilan edilmiş ve monarşiye son verilip cumhuriyetçi yönetim anlayışı benimsenmiştir. Bu aynı zamanda, Türkiye Cumhuriyeti’nin temelini oluşturur.
  • Dili Türkçe: Türkiye’nin resmi dili Türkçe olarak belirlenmiştir. Ulusal birlik ve bütünlüğü sağlama amacını taşıdığından Türk kültürünün ve dilinin korunması ve geliştirilmesi açısından önemlidir.
  • Dini İslam: 1923 değişikliği sırasında, Türkiye’nin resmi dini olarak İslam belirtilmiştir.
  • Devlet Başkanlığı Makamı Vardır: Cumhuriyetin ilanıyla birlikte, devletin başında bir cumhurbaşkanı olacak şekilde devlet başkanlığı makamı kurulmuştur. Bu, Türkiye’nin yeni yönetim yapısında cumhurbaşkanının, devletin en üst makamı olarak konumlandırılmasını sağlamıştır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu